Một nghiên cứu quy mô lớn theo dõi hơn 340.000 người trưởng thành trong hơn một thập kỷ cho thấy: ở mức tiêu thụ thấp đến vừa phải, rượu vang và các loại đồ uống có cồn khác có liên quan đến sức khỏe và tuổi thọ theo những cách rất khác nhau.
Nghiên cứu được trình bày tại Hội nghị Khoa học Thường niên của Đại học Tim mạch Hoa Kỳ (ACC.26) năm 2026. Kết quả khẳng định rằng uống nhiều rượu luôn làm tăng nguy cơ tử vong, bất kể loại rượu nào. Tuy nhiên, ở mức tiêu thụ thấp và vừa phải, bức tranh trở nên thú vị hơn: bia, cider và rượu mạnh liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn, trong khi rượu vang lại liên quan đến nguy cơ thấp hơn.
Nghiên cứu lớn từ dữ liệu UK Biobank

Các nhà nghiên cứu phân tích thói quen uống rượu và dữ liệu tử vong của 340.924 người trưởng thành tham gia nghiên cứu UK Biobank từ năm 2006 đến 2022. Người tham gia điền bảng câu hỏi về chế độ ăn khi bắt đầu nghiên cứu. Các nhà khoa học phân loại họ thành bốn nhóm dựa trên lượng cồn nguyên chất tiêu thụ mỗi ngày và mỗi tuần.
Để tham chiếu, một lon bia 12 ounce (khoảng 355 ml), một ly rượu vang 5 ounce (khoảng 150 ml) và một shot rượu mạnh 1,5 ounce (khoảng 44 ml) đều chứa khoảng 14 gram cồn nguyên chất.
- Nhóm không uống hoặc uống rất ít: dưới 20 g cồn/tuần (khoảng 1,5 đơn vị tiêu chuẩn).
- Nhóm tiêu thụ thấp: nam giới từ 20 g/tuần đến 20 g/ngày; nữ giới từ 20 g/tuần đến 10 g/ngày.
- Nhóm vừa phải: nam giới 20–40 g/ngày; nữ giới 10–20 g/ngày.
- Nhóm cao: nam giới trên 40 g/ngày; nữ giới trên 20 g/ngày.
Thời gian theo dõi trung bình kéo dài hơn 13 năm.
Xem thêm: Uống một ly rượu vang mỗi ngày có tốt cho tim hay không
Uống nhiều rượu làm tăng nguy cơ tử vong rõ rệt
So với nhóm không uống hoặc uống rất ít, nhóm tiêu thụ cao có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân cao hơn 24%. Nguy cơ tử vong do ung thư tăng 36%, còn tử vong do bệnh tim tăng 14%.
Điều này phù hợp với nhiều nghiên cứu trước đây: uống nhiều rượu luôn gây hại cho sức khỏe, bất kể loại đồ uống.
Ở mức thấp và vừa phải: rượu vang khác biệt rõ rệt
Khi xét đến mức tiêu thụ thấp và vừa phải, sự khác biệt theo loại đồ uống trở nên rõ ràng:
- Rượu mạnh, bia và cider liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn đáng kể.
- Rượu vang ở mức tương tự lại liên quan đến nguy cơ tử vong thấp hơn.
Đặc biệt với bệnh tim mạch: những người uống rượu vang ở mức vừa phải có nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch thấp hơn 21% so với nhóm không uống hoặc uống rất ít. Trong khi đó, ngay cả mức tiêu thụ thấp của rượu mạnh, bia hoặc cider cũng liên quan đến nguy cơ tử vong do bệnh tim cao hơn 9%.
“Kết quả của chúng tôi giúp làm rõ những bằng chứng trước đây còn lẫn lộn về việc uống rượu ở mức thấp đến vừa phải,” Tiến sĩ Zhangling Chen – tác giả chính của nghiên cứu, Giáo sư tại Bệnh viện Xiangya thứ hai, Đại học Trung Nam (Trung Quốc) – cho biết. “Những phát hiện này có thể giúp tinh chỉnh hướng dẫn, nhấn mạnh rằng rủi ro sức khỏe của rượu không chỉ phụ thuộc vào lượng cồn tiêu thụ mà còn phụ thuộc vào loại đồ uống. Ngay cả mức tiêu thụ thấp đến vừa phải của rượu mạnh, bia hoặc cider vẫn liên quan đến tử vong cao hơn, trong khi rượu vang ở mức tương tự có thể mang rủi ro thấp hơn.”
Tại sao rượu vang lại cho thấy mô hình khác biệt?
Các nhà nghiên cứu đưa ra một số giả thuyết giải thích sự khác biệt này:
- Thành phần tự nhiên trong rượu vang: Rượu vang đỏ chứa các hợp chất như polyphenol và chất chống oxy hóa, vốn được cho là có lợi cho sức khỏe tim mạch.
- Thói quen tiêu thụ và lối sống: Rượu vang thường được uống kèm bữa ăn và được ưa chuộng hơn bởi những người có chế độ ăn chất lượng cao cùng các thói quen sống lành mạnh. Ngược lại, bia, cider và rượu mạnh thường được tiêu thụ ngoài bữa ăn và liên quan đến chất lượng chế độ ăn kém hơn cũng như các yếu tố nguy cơ lối sống khác.
“Khi xem xét tổng thể, những yếu tố này cho thấy loại rượu, cách tiêu thụ và các hành vi lối sống liên quan đều góp phần vào sự khác biệt về nguy cơ tử vong quan sát được,” Tiến sĩ Chen nhấn mạnh.
Những hạn chế quan trọng của nghiên cứu

Các nhà nghiên cứu đã điều chỉnh phân tích cho nhiều yếu tố như nhân khẩu học, tình trạng kinh tế – xã hội, lối sống, yếu tố chuyển hóa tim mạch và tiền sử gia đình về tiểu đường, bệnh tim mạch, ung thư.
Tuy nhiên, đây là nghiên cứu quan sát, vì vậy không thể khẳng định rằng một loại rượu cụ thể trực tiếp gây ra sự khác biệt về nguy cơ tử vong. Các thử nghiệm ngẫu nhiên chất lượng cao sẽ cần thiết để làm rõ hơn tác động thực sự của rượu đối với sức khỏe.
Ngoài ra, dữ liệu về lượng rượu dựa trên tự khai báo của người tham gia tại thời điểm bắt đầu nghiên cứu, nên không phản ánh sự thay đổi thói quen uống rượu theo thời gian. Người tham gia UK Biobank cũng có xu hướng khỏe mạnh hơn so với dân số chung, điều này có thể hạn chế khả năng áp dụng rộng rãi kết quả.
Dù vậy, với số lượng người tham gia lớn và thời gian theo dõi dài, nghiên cứu vẫn có sức mạnh thống kê đáng kể. Nó cung cấp cái nhìn chi tiết và tinh tế hơn về mối liên hệ giữa rượu và sức khỏe so với nhiều nghiên cứu trước đây, khi đồng thời xét đến cả lượng và loại đồ uống trên nhiều kết cục tử vong khác nhau.
Xem thêm: Uống rượu vang có nguy hiểm hơn đồ ăn chế biến sẵn hay không
Ý nghĩa thực tế đối với người tiêu dùng
Kết quả nghiên cứu không khuyến khích mọi người bắt đầu uống rượu để “tăng tuổi thọ”. Thay vào đó, nó nhấn mạnh rằng:
- Uống nhiều rượu luôn gây hại, bất kể loại gì.
- Nếu đã tiêu thụ ở mức thấp đến vừa phải, loại đồ uống có thể tạo ra sự khác biệt về nguy cơ sức khỏe.
- Rượu vang (đặc biệt khi uống kèm bữa ăn và kết hợp lối sống lành mạnh) có vẻ liên quan đến rủi ro thấp hơn so với bia, cider và rượu mạnh ở mức tương tự.
Đối với những người thuộc nhóm nguy cơ cao (mắc bệnh mạn tính hoặc bệnh tim mạch), rủi ro có thể còn lớn hơn.
Kết luận
Nghiên cứu lớn với hơn 340.000 người này một lần nữa khẳng định rằng “ít hơn là tốt hơn” khi nói đến rượu. Đồng thời, nó chỉ ra sự khác biệt quan trọng giữa các loại đồ uống: ở mức tiêu thụ thấp đến vừa phải, rượu vang có liên quan đến nguy cơ tử vong và bệnh tim mạch thấp hơn, trong khi bia, cider và rượu mạnh lại liên quan đến rủi ro cao hơn.
Dù còn hạn chế của nghiên cứu quan sát, kết quả này cung cấp thêm bằng chứng khoa học để người tiêu dùng và các nhà hoạch định chính sách xem xét kỹ hơn không chỉ về lượng rượu mà còn về loại rượu đang tiêu thụ.