STT	Hình ảnh	Tên sản phẩm	Số lượng	Đơn giá (VND)	Tổng (VND)	Xóa
Tổng cộng (VNĐ):	0

Có cần thức uống sức khỏe buổi sáng không? Chuyên gia nói gì

Mỗi buổi sáng, mạng xã hội lại đưa ra vô số “công thức vàng” cho ly nước đầu tiên trong ngày: nước chanh ấm, nước hạt thì là (jeera), nước hạt methi, nước amla, giấm táo… Mỗi loại đều gắn liền với lời hứa hẹn về thải độc, hỗ trợ tiêu hóa, tăng trao đổi chất, hạ đường huyết hay giảm cân nhanh hơn. Nhưng liệu có điều gì đặc biệt khi uống chúng ngay khi vừa thức dậy, hay lợi ích lớn nhất chỉ đơn giản là việc bổ sung nước sau một đêm dài?

“Trao đổi chất của bạn không thức dậy và chờ đợi một loại thần dược buổi sáng,” Kanika Malhotra – Trưởng khoa Dinh dưỡng tại One Health Hospitals – khẳng định. Điều quan trọng hơn là bắt đầu ngày mới với cơ thể được cấp đủ nước sau nhiều giờ không nạp chất lỏng.

Chuyên gia dinh dưỡng Ishi Khosla cũng đồng tình rằng không có một công thức nào phù hợp với tất cả mọi người: “Không có gì được viết sẵn trong sách. Không có hướng dẫn cứng nhắc nào cả. Đó là những gì bạn thích và cơ thể bạn thích.”

Vậy câu hỏi quan trọng không phải là thức uống buổi sáng “tốt” hay “xấu”, mà là trong ly nước đó thực sự có gì.

Tại sao mọi người lại chuộng các thức uống buổi sáng?

Theo Ishi Khosla, việc bổ sung chất chống oxy hóa vào buổi sáng có giá trị nhất định. “Có đủ bằng chứng cho thấy chúng ta đang thiếu hụt và môi trường xung quanh ngày càng đòi hỏi nhiều hơn về khả năng chống độc. Vì vậy, có lý do để chúng ta tăng cường những gì có thể bằng mọi cách có thể.”

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng việc quảng cáo những thức uống này như “thần dược chữa bách bệnh” là không chính xác. “Những lợi ích đặc biệt mà marketing đưa ra không đúng sự thật. Giá trị nghi thức – năm phút bình yên trước khi ngày mới bắt đầu – là có thật; còn phép màu sinh hóa thì không,” Kanika Malhotra nhấn mạnh.

Xem thêm: Công dụng của rượu nho đối với sức khỏe

Nước lọc: lựa chọn đơn giản nhưng được khoa học ủng hộ nhất

Sau một đêm không uống nước, nước lọc là lựa chọn hiển nhiên. Nó giúp phục hồi độ ẩm mà không thêm calo, đường hay thành phần không cần thiết.

“Nước lọc hoặc nước ấm vẫn là lựa chọn duy nhất có bằng chứng khoa học vững chắc nhất,” Malhotra khẳng định.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng nhấn mạnh rằng việc duy trì đủ nước rất quan trọng cho sức khỏe, và nước lọc là loại đồ uống lành mạnh, rẻ tiền nhất khi nguồn nước an toàn.

Một số nghiên cứu cho thấy uống nước có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng gián tiếp, đặc biệt khi thay thế các loại đồ uống chứa calo. Một đánh giá hệ thống các thử nghiệm ngẫu nhiên nhận thấy các chiến lược tăng lượng nước uống, thay đồ uống chứa calo bằng nước hoặc uống nước trước bữa ăn có liên quan đến giảm cân. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng bằng chứng vẫn còn hạn chế.

Nghiên cứu còn chỉ ra rằng tình trạng thiếu nước nhẹ có thể ảnh hưởng đến sự tỉnh táo, khả năng tập trung và trí nhớ ngắn hạn. Uống nước ngay khi thức dậy giúp bạn tỉnh táo hơn rõ rệt.

Sự thật về nước chanh: Giúp cấp nước rất tốt, nhưng không hề "thải độc" như lời đồn

Uống một ly nước chanh là thói quen buổi sáng của rất nhiều người. Tuy nhiên, lợi ích thực tế nhất của việc này chỉ đơn giản là giúp cốc nước lọc trở nên dễ uống hơn và bổ sung thêm chút vitamin C. Chuyên gia Malhotra nhận định: "Đây là một thói quen lành mạnh, chứ không phải là liệu pháp detox thanh lọc cơ thể."

Đúng là chanh có chứa vitamin C, nhưng hoàn toàn không có bằng chứng nào cho thấy việc uống nước chanh sẽ giúp gan hay thận làm việc năng suất hơn để "thải độc". Trên thực tế, gan và thận của chúng ta vốn dĩ đã tự làm rất tốt nhiệm vụ lọc và đào thải chất độc liên tục mỗi ngày.

Jeera, methi, nghệ và amla: có bằng chứng sơ bộ, nhưng đừng nhầm nguyên liệu với nghi thức

Các thức uống truyền thống như nước hạt thì là (jeera) và nước hạt methi ngày càng thu hút sự quan tâm khoa học và thường được khuyến nghị để hỗ trợ tiêu hóa, trao đổi chất.

Theo Kanika Malhotra, hạt methi (fenugreek) có một số bằng chứng lâm sàng thú vị hơn cả. Các thử nghiệm lâm sàng và đánh giá hệ thống đã ghi nhận cải thiện đường huyết lúc đói, HbA1c và một số chỉ số lipid khi bổ sung methi. Tuy nhiên, các nghiên cứu này thường sử dụng chế phẩm và liều lượng cụ thể – không phải lượng nhỏ hạt methi ngâm qua đêm rồi uống nước.

Tương tự với hạt thì là (cumin). Nghiên cứu về bổ sung cumin đối với chuyển hóa glucose và lipid có một số kết quả tích cực về chỉ số lipid, nhưng bằng chứng chưa đủ mạnh để coi nước jeera là phương pháp điều trị đã được chứng minh cho tiểu đường, cholesterol hay giảm cân.

Nghệ (curcumin) cũng cho thấy một số tác dụng sinh học hứa hẹn liên quan đến các dấu hiệu viêm và stress oxy hóa. Amla (cây chùm ngây Ấn Độ) giàu vitamin C và hợp chất polyphenol, có hoạt tính chống oxy hóa. Một số nghiên cứu lâm sàng cũng đã khảo sát amla liên quan đến đường huyết, lipid và viêm.

Malhotra tóm tắt: “Những thức uống này có thể có dữ liệu phòng thí nghiệm hoặc nghiên cứu nhỏ đầy hứa hẹn, nhưng chưa có kết luận chắc chắn về liều lượng mà người dân thường uống.”

Ishi Khosla gợi ý rằng việc luân phiên pha trộn một hoặc hai nguyên liệu khác nhau luôn mang lại lợi ích tốt hơn.

Giấm táo: xu hướng phổ biến nhất hiện nay

Một số nghiên cứu lâm sàng cho thấy giấm táo có thể ảnh hưởng nhẹ đến mức đường huyết sau bữa ăn, và một số thử nghiệm ghi nhận cải thiện một số chỉ số đường huyết.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa một shot giấm táo sẽ đốt mỡ hay “tăng trao đổi chất”.

“Không có thức uống nào có thể tăng tỷ lệ trao đổi chất một cách thần kỳ,” Malhotra khẳng định. “Tác dụng ‘tăng cường’ từ ớt cayenne, giấm táo hay hợp chất trong trà xanh chỉ tương đương vài calo, chứ không phải chiến lược giảm mỡ.”

Ngoài ra, việc lạm dụng đồ uống có tính acid có thể gây mòn men răng và kích ứng, đặc biệt với những người dễ bị trào ngược dạ dày.

Xem thêm: Uống bia thế nào để tốt cho sức khỏe

Mật ong: khi nghi thức lành mạnh vô tình trở thành đồ uống chứa đường

Nước ấm, chanh và mật ong nghe có vẻ bổ dưỡng. Nhưng mật ong vẫn là nguồn đường tự do.

Đường tự nhiên có trong mật ong, siro và nước ép trái cây không phải là không chứa calo. Thêm một thìa cà phê mật ong có thể làm đồ uống dễ uống hơn, nhưng không biến nó thành thức uống thải độc hay hỗ trợ giảm cân.

“Phần lớn là vậy,” Malhotra nói. “Một thìa mật ong hay đường thốt nốt vẫn là đường tự do. Chúng có chứa chất chống oxy hóa so với đường tinh luyện, nhưng không đủ để thay đổi tác động chuyển hóa.”

Còn nước ép trái cây thì sao?

Kanika Malhotra cho rằng một ly nước ép tươi buổi sáng có vẻ lành mạnh hơn đồ uống đóng hộp, nhưng trái cây nguyên quả vẫn là lựa chọn mặc định tốt hơn.

WHO khuyến nghị ăn trái cây và rau củ như một phần của chế độ ăn lành mạnh, đồng thời lưu ý rằng nước ép trái cây – ngay cả không thêm đường – vẫn chứa lượng đường tự do đáng kể cần được hạn chế.

Ưu điểm của trái cây nguyên quả là giữ được cấu trúc và chất xơ, tạo cảm giác no lâu hơn so với việc uống nước ép từ nhiều quả cùng lúc.

Có bắt buộc phải uống khi đói bụng không?

Đây có lẽ là câu hỏi lớn nhất đằng sau xu hướng thức uống buổi sáng. Buổi sáng là một trong những thời điểm tốt nhất để bổ sung nước vì cơ thể đã nhịn ăn qua đêm.

Ishi Khosla cho rằng uống buổi sáng có lợi thế thực tế vì tạo thói quen đều đặn, và với một số người thì dễ dung nạp hoặc dễ đưa vào lịch trình trước khi ăn.

Nhưng bà cũng nhấn mạnh: “Bạn có thể uống vào ban đêm, có thể uống giữa các bữa ăn. Nó vẫn giúp khởi động trao đổi chất.”

Kanika Malhotra cũng khẳng định thời điểm ít quan trọng hơn nhiều so với suy nghĩ của mọi người. Không có “cửa sổ thải độc” lúc 6 giờ sáng, cũng không có quy tắc phổ quát nào bắt buộc phải uống khi đói mới có hiệu quả.

“Cơ thể không đột nhiên chuyển sang chế độ trao đổi chất đặc biệt chỉ vì đồng hồ báo sáng. Đây chỉ là cách tốt để bổ sung nước vì mọi người không uống nước suốt đêm,” bà nói.

“Lý do khuyến khích uống buổi sáng đơn giản là vì nó đều đặn,” Khosla bổ sung.

Và đó có lẽ chính là bí mật thực sự đằng sau nhiều nghi thức buổi sáng thành công: sự kiên trì và thói quen, chứ không phải hóa học kỳ diệu.

Kết luận

Không có thức uống buổi sáng nào là “thần dược”. Lợi ích lớn nhất thường đến từ việc bạn uống đủ nước, tạo thói quen lành mạnh và duy trì đều đặn.

Nếu bạn thích nước chanh, nước hạt methi hay nước ấm có nghệ – hãy tiếp tục, miễn là không thêm quá nhiều đường và không kỳ vọng quá mức. Còn nếu bạn chỉ muốn lựa chọn đơn giản nhất và được khoa học ủng hộ mạnh nhất, hãy bắt đầu ngày mới bằng một ly nước lọc.

Sức khỏe lâu dài không đến từ một ly nước buổi sáng, mà đến từ tổng thể thói quen: ngủ đủ, ăn uống cân bằng, vận động đều đặn và giữ cơ thể luôn được cấp đủ nước suốt cả ngày.

Sản phẩm mới cập nhật