STT	Hình ảnh	Tên sản phẩm	Số lượng	Đơn giá (VND)	Tổng (VND)	Xóa
Tổng cộng (VNĐ):	0

Hé lộ thành phố rượu vang cổ đại Phanagoria tại miền nam Nga

Các nhà khảo cổ học vừa công bố một phát hiện quan trọng tại bán đảo Taman, miền nam nước Nga: khu sản xuất rượu vang quy mô lớn thuộc thành phố cổ Phanagoria. Đây không chỉ là dấu tích của nghề làm rượu vang cách đây hơn 2.000 năm mà còn khẳng định Phanagoria từng là trung tâm sản xuất rượu vang lớn nhất khu vực Biển Đen thời cổ đại, với sản lượng lên đến hàng nghìn tấn mỗi năm.

Phát hiện này thuộc cuộc khai quật khảo cổ Phanagoria do Viện Hàn lâm Khoa học Nga thực hiện, được hỗ trợ bởi Quỹ Volnoe Delo. Khu vực được tìm thấy nằm ngay trung tâm thành phố cổ, gần cảng biển, gồm nhiều khu phố với ít nhất 5 cơ sở sản xuất, kho chứa và cửa hàng rượu vang.

Phanagoria – Thành phố Hy Lạp cổ đại và cái nôi của nghề làm rượu vang vùng Biển Đen

Phanagoria (tiếng Hy Lạp cổ: Φαναγόρεια) được thành lập khoảng năm 543 trước Công nguyên bởi những người di cư từ thành phố Teos (Ionia, Tiểu Á). Họ rời quê hương để tránh sự xâm lược của người Ba Tư dưới thời Cyrus Đại đế. Thành phố nằm trên bán đảo Taman, ven bờ eo biển Kerch (Bosporus Cimmerian), đối diện với Crimea, và từng là thủ đô phía đông của Vương quốc Bosporan.

Với vị trí chiến lược nối Biển Đen và Biển Azov, Phanagoria trở thành trung tâm thương mại sầm uất, nơi giao thoa giữa thế giới Hy Lạp với các bộ tộc Scythia và vùng Kavkaz. Ngoài thương mại, thành phố còn nổi tiếng về sản xuất đồ gốm và đặc biệt là rượu vang.

Khí hậu ôn hòa, đất đai màu mỡ và hàng nghìn héc-ta vườn nho tự nhiên trên bán đảo Taman tạo điều kiện lý tưởng cho nghề trồng nho và làm rượu. Theo các nhà khoa học, Phanagoria sản xuất cả rượu vang đỏ và rượu vang trắng, xuất khẩu rộng rãi đến các thuộc địa Hy Lạp ở Bắc Biển Đen.

Phát hiện khu “thành phố rượu vang” – Bằng chứng về quy mô sản xuất công nghiệp thời cổ đại

Theo thông tin từ bộ phận báo chí của Quỹ Volnoe Delo, khu vực mới được khai quật thuộc giai đoạn đầu Công nguyên. Đây là nơi sinh sống và làm việc của những người thợ làm rượu vang chuyên nghiệp. Các nhà khảo cổ đã tìm thấy dấu tích của ít nhất 5 cơ sở sản xuất rượu vang, cùng kho chứa và cửa hàng nằm liền kề.

Ông Vladimir Kuznetsov – Giám đốc Bảo tàng – Khu bảo tồn Phanagoria, Trưởng bộ môn Khảo cổ học cổ điển thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga – trực tiếp hướng dẫn khảo sát hiện trường. Tại độ sâu khoảng 7 mét, các chuyên gia phát hiện nhiều chum gốm lớn (pithoi) dùng để chứa rượu, dầu ô liu và các sản phẩm khác. Một số chum có dung tích lên đến 600–800 lít, một số còn gần như nguyên vẹn.

Sản lượng ước tính của khu vực này lên đến hàng nghìn tấn rượu vang mỗi năm. Cơ sở lớn nhất có thể sản xuất khoảng 30 tấn mỗi năm. Với quy mô như vậy, Phanagoria được đánh giá là trung tâm sản xuất rượu vang lớn nhất vùng Biển Đen thời cổ đại.

Khu vực nằm gần cảng biển, cho thấy đây từng là nơi đông đúc, nhộn nhịp nhất thành phố – nơi rượu vang được sản xuất, lưu trữ và xuất khẩu trực tiếp.

Xem thêm: Rượu Sake: Di sản văn hóa Nhật Bản được UNESCO vinh danh

Quy trình sản xuất rượu vang cổ đại tại Phanagoria

Dựa trên các hiện vật tìm được, các nhà khoa học đã tái dựng khá chi tiết quy trình làm rượu vang thời bấy giờ:

Nho được giẫm bằng chân trên nền được phủ lớp vật liệu chống thấm gồm cát, vôi, vỏ sò và gốm nghiền nhỏ.
Nước nho được chuyển vào các bồn chứa (pithoi) dung tích 600–800 lít để lên men.
Rượu thành phẩm được rót vào các vò hai quai (amphora). Trước khi đóng, các vò này được khử trùng bằng cách đốt lưu huỳnh bên trong – một kỹ thuật bảo quản tiên tiến cho thời cổ đại.

Các nhà khảo cổ cũng tìm thấy hàng trăm đồng tiền vàng và đồng tại khu vực sản xuất, minh chứng cho hoạt động buôn bán sôi động và xuất khẩu rượu vang. Rượu vang Phanagoria không chỉ phục vụ nhu cầu nội địa mà còn được vận chuyển đến nhiều vùng thuộc địa Hy Lạp ở phía Bắc Biển Đen.

Rượu vang trong đời sống và tín ngưỡng của cư dân Phanagoria

Cùng với bánh mì và dầu ô liu, rượu vang là thực phẩm thiết yếu trong chế độ ăn uống của người Phanagoria cổ đại. Nó còn đóng vai trò quan trọng trong các nghi lễ tôn giáo, đặc biệt là các nghi thức tôn vinh Dionysus – thần rượu vang, sự sung túc và niềm vui.

Hình ảnh Dionysus, các thần rừng (satyr), nữ thần Maenad và chùm nho thường xuất hiện trên tiền xu, bình gốm và tượng nhỏ tìm thấy tại đây. Những phát hiện này cho thấy tín ngưỡng Dionysus rất phát triển tại Phanagoria, gắn liền với văn hóa rượu vang Hy Lạp cổ đại.

Xem thêm: Yoichi, Hokkaido: Vùng Đất Nho Pinot Noir Nhật Bản Nổi Tiếng Và Thách Thức Từ Biến Đổi Khí Hậu

Ý nghĩa của phát hiện đối với lịch sử nghề làm rượu vang

Phát hiện khu sản xuất rượu vang tại Phanagoria bổ sung quan trọng vào hiểu biết về sự chuyên môn hóa kinh tế của thành phố cổ. Nó khẳng định rằng nghề làm rượu vang tại vùng Biển Đen đã đạt đến trình độ công nghiệp hóa từ hơn 2.000 năm trước, với quy mô sản xuất lớn, kỹ thuật bảo quản tiên tiến và mạng lưới thương mại rộng khắp.

Ngày nay, bán đảo Taman vẫn là một trong những vùng trồng nho và sản xuất rượu vang quan trọng của Nga. Nhiều nhà sản xuất địa phương đang kết hợp với các nhà khoa học để nghiên cứu giống nho cổ và kỹ thuật truyền thống, nhằm bảo tồn và phát huy di sản này. Viện khảo cổ Phanagoria cũng có kế hoạch phân tích di truyền các hiện vật để xác định thành phần rượu vang cổ đại và các giống nho được sử dụng.

Kết luận

Phát hiện “thành phố rượu vang” cổ đại tại Phanagoria không chỉ là thành tựu khảo cổ học mà còn mở ra góc nhìn sâu sắc về lịch sử nghề làm rượu vang thế giới. Từ những khu phố sản xuất sầm uất ven cảng biển hơn 2.000 năm trước đến những chai rượu vang hiện đại trên bàn tiệc ngày nay, câu chuyện của Phanagoria nhắc nhở chúng ta rằng rượu vang không chỉ là đồ uống mà còn là di sản văn hóa, thương mại và tín ngưỡng xuyên suốt lịch sử nhân loại.

Với vị trí địa lý đặc biệt và truyền thống lâu đời, vùng đất Taman – Phanagoria xứng đáng được coi là một trong những cái nôi quan trọng của nghề làm rượu vang tại khu vực Biển Đen và rộng hơn là châu Âu cổ đại.

Sản phẩm mới cập nhật